Zorgvolmachten opnieuw in de lift

Stijging in de drie regio’s

In de eerste zes maanden van dit jaar werden er in België 92.026 zorgvolmachten afgesloten, een stijging van +38,6% in vergelijking met de eerste jaarhelft van 2025. Daarvan waren er 83.787 in Vlaanderen (+40,2%). In Wallonië ging het om 5.717 volmachten (+23,4%), in Brussel om 2.522 (+24,9%).

Notaris Helena Verwimp, woordvoerder van Notaris.be: “Wie in Vlaanderen een notariskantoor binnenstapt, vraagt vaak spontaan naar een zorgvolmacht. Ze hebben er iets over gelezen in de media, of ze kennen een familielid, vriend of collega die al een zorgvolmacht heeft. Notarissen merken ook dat steeds meer mensen vooraf willen vastleggen hoe ze hun toekomst zien op het vlak van geldzaken, maar ook qua zorgplanning.”

Waarom een zorgvolmacht?

Dankzij een zorgvolmacht kan je jezelf beschermen wanneer een ongeval of ziekte ertoe leidt dat je niet meer in staat bent om zelf je vermogen te beheren of andere beslissingen te nemen. Wie in zo’n situatie zit, wordt wilsonbekwaam.

Notaris Helena Verwimp: “Wilsonbekwaamheid houdt in dat iemand zijn eigen belangen niet meer kan behartigen. Een strikte wettelijke definitie is er niet. Als notaris moeten wij nagaan of een cliënt voldoende inzicht heeft in wat hij of zij beslist. Bij twijfel vragen we medische attesten op. Het is de feitelijke situatie die telt: sommige mensen hebben een diagnose van beginnende dementie, maar zijn nog wel in staat hun zaken te regelen. Dat is vaak wel een alarmsignaal om actie te ondernemen.”

Wat kan je concreet regelen via een zorgvolmacht?

Je kan één of meerdere personen aanduiden om bijvoorbeeld je bankrekeningen te beheren, je facturen te betalen, je pensioen te innen of je aangetekende brieven te ontvangen. Met een zorgvolmacht kan je ook bepaalde instructies geven met betrekking tot een verkoop of schenking. Zo is je vermogen niet geblokkeerd wanneer je niet meer wilsbekwaam bent.

Enkel iets voor op latere leeftijd?

Vooral 65-plussers kiezen voor een zorgvolmacht: hun aandeel bedroeg 67,9% in de eerste helft van dit jaar. Wel wat lager dan twee jaar geleden, toen ze goed waren voor een aandeel van 69,9%.

Notaris Helena Verwimp: “Wie 61 tot en met 65 jaar was, koos in de afgelopen periode wat vaker voor een zorgvolmacht: hun aandeel bedroeg 13,1%. Twee jaar geleden ging het om 11,7%.”

Pas uitwerking na registratie

Belangrijk: om de zorgvolmacht te laten uitwerken als je wilsonbekwaam wordt, moet je die laten registreren in het zogenaamde CRL, het Centraal Register van Lastgeving, beheerd door Fednot. Je notaris of een vrederechter kan hiervoor zorgen.

Wat als je geen zorgvolmacht opstelt?

Een zorgvolmacht wordt vaak toegekend aan de partner of aan één of meerdere kinderen. Is er niets op voorhand geregeld via een zorgvolmacht, dan zal een bewindvoerder het vermogen beheren wanneer je niet meer in staat bent om zelf je belangen te behartigen. De aanstelling gebeurt via de rechtbank. In een zorgvolmacht kan je wel aanduiden naar wie je voorkeur gaat indien de rechtbank toch een bewindvoerder zou aanstellen.

Nieuwigheden op komst

Op 1 september 2027 treedt een wet in werking waardoor enkel nog familiale bewindvoerders kunnen worden aangesteld, of professionele bewindvoerders die opgenomen zijn in een nationaal register. Dit geldt ook voor lasthebbers die aangeduid zijn in een zorgvolmacht.

Familieleden, partners of personen met wie een nauwe band bestaat, moeten niet in het register opgenomen zijn. De nieuwe regels omschrijven ruim wie als lasthebber in een zorgvolmacht kan worden beschouwd. Het gaat onder meer om een ouder, echtgenoot, wettelijk samenwonende partner, iemand met wie de te beschermen persoon een feitelijk gezin vormt of een lid van de naaste familie. Ook personen met wie er een nauwe band is, of personen die instaan voor de dagelijkse zorg en begeleiding, kunnen hieronder vallen.

Voor wie al een zorgvolmacht heeft: wat nu?

Wanneer de nieuwe regels in werking treden, zullen die niet alleen gelden voor nieuwe zorgvolmachten. Ook lasthebbers die in bestaande zorgvolmachten zijn aangesteld, zullen aan de nieuwe voorwaarden moeten voldoen.
Voor zorgvolmachten waarbij een familielid als lasthebber werd aangeduid, verandert er in principe niets. Mogelijk is er wel een impact wanneer een niet-familielid werd aangeduid. In dat geval zal ofwel duidelijk uit de zorgvolmacht of uit de omstandigheden moeten blijken dat er een nauwe band bestaat tussen jou en de aangeduide lasthebber, ofwel zal die persoon opgenomen moeten zijn in het register van professionele bewindvoerders.

Wie zeker wil zijn dat zijn zorgvolmacht voldoet aan de nieuwe regels, kan altijd terecht bij een notaris.